Վկայագիրն ունեք՝ իսկ ո՞ւր դիմել. պետական ապահովագրությամբ աշխատող կազմակերպությունները և որքան համավճար պետք է վճարել դրամարկղում

«Առողջության համընդհանուր ապահովագրության մասին» օրենքն ընդունվել է 2025 թվականի դեկտեմբերի 17-ին. բնակչության առաջին խմբերի համար՝ մինչև 18 տարեկան երեխաներ, 65+ տարիքի մարդիկ, հաշմանդամություն ունեցող անձինք, զոհված զինծառայողների ընտանիքներ և ևս մի քանի կատեգորիա, այն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի հունվարի 1-ից (հոդված 45, մաս 1, կետ 2, տեքստը՝ arlis.am, ստուգվել է 29.09.2026)։ 2026 թվականի օգոստոսի դրությամբ համակարգում, ըստ Հիմնադրամի տվյալների, կա 1,8 մլն-ից ավելի մարդ։ Ապահովագրական վկայագիրն ակտիվացնում են ArMed հավելվածում կամ պոլիկլինիկայի օգնությամբ. ապահովագրված անձի պարտականությունների ցանկում Հիմնադրամն ուղղակի գրում է՝ «Պահպանել ապահովագրային վկայագիրը և ներկայացնել այն բուժման ժամանակ»։ Ապահովագրական կարգավիճակը դիմելիս ստուգվում է ArMed համակարգում (uhif.am/am/insurance և uhif.am/am/for-specialists, ստուգվել է 29.09.2026)։

Կազմակերպությունների պաշտոնական ցանկը կա, բայց դրանից օգտվելը դժվար է

Հիմնադրամի հետ պայմանագիր ունեցող կազմակերպությունների ցանկը հրապարակված է uhif.am/am/hospitals հասցեում։ Մենք էջը ներբեռնել ենք 17.09.2026-ին՝ 200 OK, 12,8 ՄԲ (12 866 640 բայթ) մեկ փաստաթղթով։ Սա ցանկ չէ, սա ամբողջ բազայի արտահանումն է էջի մեջ՝ 513 կազմակերպություն, 578 մասնաճյուղ, 5 559 բժիշկ՝ 44 մասնագիտացմամբ, գումարած 676 դեղատնային կազմակերպություն՝ 1 544 մասնաճյուղով։ Համեմատության համար՝ կայքի սովորական էջը կշռում է տասնյակ, ավելի հազվադեպ՝ հարյուրավոր կիլոբայթ։ Այն եզրակացությունը, որ հեռախոսից նման ցանկից փաստացի հնարավոր չէ օգտվել, մեր գնահատականն է, ոչ թե չափում. ներբեռնման արագությունը մենք չենք չափել։

Ռուսերեն տարբերակ չկա։ uhif.am/ru/hospitals հասցեն վերահղումից հետո վերադարձնում է 200 OK, բայց բովանդակությունը հայերեն «404. Էջը չի գտնվել» էջն է (ստուգվել է 29.09.2026)։ Նույնը՝ uhif.am/ru-ի դեպքում։ Այսինքն՝ «ուր դիմել ապահովագրությամբ» հարցի պաշտոնական պատասխանը ռուսերեն ընդհանրապես գոյություն չունի։

Երթուղին. առանց ուղեգրի՝ վճարովի

Հիմնադրամը կարգը նկարագրում է վեց քայլով՝ գրանցվել ձեր պոլիկլինիկայի թերապևտի մոտ (հեռախոսով կամ ArMed-ի միջոցով) → ակտիվացնել վկայագիրը → անցնել կանխարգելիչ հետազոտություն → ստանալ ուղեգիր, եթե թերապևտը այն տա → ուղեգրով գնալ ծրագրում ընդգրկված ցանկացած բժշկական կենտրոն → ստանալ բուժում և դեղեր փաթեթի շրջանակում։

Հիմնադրամի՝ մասնագետների համար նախատեսված բաժնից (uhif.am/am/for-specialists, ստուգվել է 29.09.2026) երկու կանոն արժե հիշել բառացի։ Առաջինը՝ պլանային դեպքերում ծրագրի շրջանակում ծառայությունները մատուցվում են միայն ArMed համակարգում ձևավորված ուղեգրի առկայության դեպքում, և դրանով կարելի է դիմել Հիմնադրամի հետ պայմանագիր ունեցող ցանկացած կազմակերպություն, ոչ միայն ձեր պոլիկլինիկայի գործընկերներին (uhif.am/am/for-specialists). «անկախ հաշվառման վայրից» ձևակերպումը Հիմնադրամի 28.08.2026-ի նորությունից է։ Երկրորդը՝ եթե մարդը նեղ մասնագետի մոտ կամ պլանային լաբորատոր հետազոտության է գալիս առանց ուղեգրի, ծառայությունը մատուցվում է վճարովի. բացառություն են միայն շտապ և անհետաձգելի դեպքերը և այն ծառայությունները, որոնց համար գործող կարգավորմամբ ուղեգիր չի պահանջվում։

Խորհրդատվությունների քանակը սահմանափակ է։ Հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի պաշտոնակատարի խոսքով (հարցազրույցը հրապարակվել է Հիմնադրամի կայքում 28.08.2026-ին)՝ կյանքում առաջին անգամ հայտնաբերված հիվանդության դեպքում տարվա ընթացքում փոխհատուցվում է մինչև 2 խորհրդատվություն յուրաքանչյուր նեղ մասնագետի մոտ. քրոնիկ վիճակների դեպքում՝ մինչև 4 այց տարեկան. առանձին հիվանդությունների գծով այցերի թիվը սահմանվում է ոլորտային կարգերով։ Մինչև 18 տարեկան երեխաների համար փաթեթում այժմ կա մոտ 45 մասնագիտացված խորհրդատվություն և այց։

Որքան համավճար պետք է վճարել դրամարկղում

Համավճարը ծառայության իրական գնի և Հիմնադրամի փոխհատուցվող գումարի տարբերությունն է։ Կանոնն ամրագրված է օրենքում՝ համավճարների չափերը «չեն կարող գերազանցել բժշկական օգնության և սպասարկման ծառայությունների գնի կրկնակին» (հոդված 8, մաս 5), այսինքն՝ համավճարը չի կարող լինել ավելի, քան Հիմնադրամի սակագնի կրկնակին։ Հիմնադրամի ծառայությունների ցանկում (uhif.am/am/services, 2 887 ծառայություն, վերցված է 17.09.2026-ին) այդ կանոնը ներդրված է թվերի մեջ։

Առավելագույնը վերին սահման է, ոչ թե գին։ Յուրաքանչյուր կազմակերպություն ռեեստրում գրում է իր գումարը՝ ըստ յուրաքանչյուր բժշկի և յուրաքանչյուր ծառայության։ Մենք վերլուծել ենք uhif.am/am/hospitals-ի արտահանման բոլոր 13 943 այդպիսի տողերը։

Ինչ չի ծածկում ապահովագրությունը

• Հիմնադրամի հետ պայմանագիր չունեցող կազմակերպություններում և դեղատներում ստացված օգնությունը՝ բացառությամբ օրենքով ուղղակի նախատեսված դեպքերի
• Ապահովագրական փաթեթից դուրս ծառայություններն ու դեղերը, ներառյալ լրացուցիչ և առևտրային
• Առանց ուղեգրի կամ առանց օրենքով պահանջվող փաստաթղթի ստացված օգնությունը
• Փորձարարական և չհավաստագրված մեթոդները
• Կոսմետիկ վիրահատությունները և գեղագիտական պրոցեդուրաները
• Հոմեոպաթիան, ակուպրեսուրան, մերսումը, ֆիտոթերապիան և այլ այլընտրանքային բժշկությունը
• Մեծահասակների ստոմատոլոգիա․ ապահովագրությունը հատուցում է միայն անհետաձգելի օգնությունը՝ զննում և ատամի հեռացում, իսկ բուժումը, իմպլանտները և օրթոդոնտիան՝ ձեր հաշվին։ Բացառություններ․ մինչև 18 տարեկաններին ապահովագրությամբ բուժում և հեռացնում են ատամները, 6 և 12 տարեկանում կատարում են կանխարգելիչ զննում, իսկ կծվածքի խնդիրների դեպքում՝ օրթոդոնտի խորհրդատվություն․ 65 և բարձր տարիքի անձանց հասնում է ատամների պրոթեզավորում (բացի իմպլանտներից, կերամիկական, մետաղակերամիկական և ցիրկոնե անշարժ պրոթեզներից և մասնակի բյուգելային պրոթեզներից)․ հղիներին՝ ստոմատոլոգի կանխարգելիչ այց։ Հիմնադրամի «ինչ չի ծածկվում» ընդհանուր ցանկում պրոթեզավորումը նշված է առանց վերապահումների, սակայն այս բացառություններն ուղղակիորեն ամրագրված են կառավարության N 1979-Ն որոշման 21-րդ և 27-րդ կետերում։
• Ակնոցներն ու կոնտակտային ոսպնյակները, լսողական սարքերը՝ սոցիալական խմբերի և հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար բացառություններով
• Հայաստանից դուրս բուժումը և զբոսաշրջային ապահովագրությունը. ծրագիրը ծածկում է միայն ՀՀ տարածքում մատուցվող ծառայությունները

Որտեղ են այդ կազմակերպությունները Երևանում

Մեր ցանկում 17.09.2026-ի դրությամբ «Ընդունում է պետական ապահովագրությամբ» նշումն ունեն Երևանի 167 կազմակերպություն՝ 105 կլինիկա, 42 հիվանդանոց, 20 լաբորատորիա։ Նշումը դրվել է Հիմնադրամի պաշտոնական ռեեստրի հիման վրա, իսկ առանձին դեպքերում՝ հենց կազմակերպության տվյալներով. աղբյուրը և ստուգման ամսաթիվը նշված են քարտում։ Կենդանի ֆիլտրը՝ /hy/clinics?insurance=1, ցույց է տալիս 147 կլինիկա և հիվանդանոց և զուգակցվում է վարչական շրջանի ու սեփականության ձևի ֆիլտրերի հետ։

/hy/analyses բաժնի 61 լաբորատորիայից նշումն ունեն 20 կետ՝ «Պրոմ-Թեստ»՝ 6 հասցե, «Դիագեն Պլյուս»՝ 5, «Դոկտոր Լաբ»՝ 3, ինչպես նաև ԲլադՍելսը՝ Սարյան 25, DavLab-ը՝ Դավթաշենում, «Հիստոջեն»-ը՝ Արաբկիրում, «ՍիգմաԼաբ»-ը՝ Մալաթիա-Սեբաստիայում, «ԹեստԼաբ»-ը՝ Էրեբունիում և «Երևան Լաբ»-ը՝ Տիտոգրադյանում։ Հասցեները, ժամերն ու հեռախոսները՝ յուրաքանչյուր լաբորատորիայի քարտում։

Դեղատների մասին մենք ոչինչ չենք գրում

Մեր բազայում դեղատների համար «ընդունում է պետական ապահովագրությամբ» դաշտն ընդհանրապես չկա, ուստի ԱՀԱ-ով աշխատող դեղատների ոչ մի ցանկ մենք չենք կարող տալ և չենք տալիս։ Հիմնադրամի պաշտոնական արտահանման մեջ դեղատնային մասը 676 կազմակերպություն և 1 544 մասնաճյուղ է, դրանցից 1 543-ի համար նշված է լիցենզիայի համարը։ Դա նույն տեղում է՝ uhif.am/am/hospitals, «Դեղատներ» ներդիրում։ Փոխհատուցվում են միայն հաստատված ցանկում ներառված դեղերը. Հիմնադրամի ցանկում դրանք 1 340 անվանում են։

Ինչ է փոխվում 2027 թվականից

Այժմ ապահովագրավճարը բոլորի համար նույնն է՝ տարեկան 129 600 դրամ, ամսական՝ 10 800 դրամ (օրենք, հոդված 13, հաշվիչը՝ Հիմնադրամի կայքում)։ Գոնե մեկ գործատուից ամսական 200 001 դրամ և ավելի աշխատավարձ ստացողների ապահովագրավճարը պահում է գործատուն՝ ամսական 4 800 դրամ մինչև 500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում և ամբողջական 10 800 դրամ՝ ավելի բարձրի դեպքում։ Միաժամանակ նվազեցվել է Զինապահ հիմնադրամին վճարվող դրոշմանիշային վճարը, ուստի ընդհանուր պահումներն աճել են ավելի քիչ․ 200 001–500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում՝ 300 դրամով (ևս 6 000 դրամ լրացնում է բյուջեն), 500 001–1 000 000 դրամի դեպքում՝ 3 300 դրամով։ 1 մլն դրամից բարձր աշխատավարձի դեպքում դրոշմանիշային վճարը չի նվազեցվել, և աշխատավարձից պահվում է ամբողջ 10 800 դրամը։ Սոցիալական փաթեթի շահառուները մինչև 500 000 դրամ աշխատավարձի դեպքում ևս 6 000 դրամ վճարում են ինքնուրույն․ բյուջեն նրանց համար չի լրացնում։ ԱՁ-ներն ու նոտարները տարեկան ապահովագրավճարն ամբողջությամբ վճարում են ինքնուրույն։ Այս գումարները սահմանված են 2025 թվականի դեկտեմբերի և 2026 թվականի համար (օրենք, հոդված 46, մասեր 9, 10, 17, 18. Հիմնադրամի պատասխանները՝ uhif.am/am, ստուգվել է 29.09.2026)։

2027 թվականից օրենքով համակարգում ներառվում են մինչև 200 000 դրամ աշխատավարձ ստացող աշխատողները, քաղաքացիաիրավական պայմանագրերով աշխատողները, ինչպես նաև տարեկան մինչև 2,4 մլն դրամ համախառն եկամուտ ունեցող ԱՁ-ներն ու նոտարները (օրենք, հոդված 45, մաս 1, կետ 6)։ Հիմնադրամի կայքում 24.08.2026-ին հրապարակված հարցազրույցի համաձայն՝ «մինչև 200,000 ՀՀ դրամ աշխատավարձ ստացողների տվյալները հիմնադրամը կստանա Պետական եկամուտների կոմիտեից, և նրանց ապահովագրական կարգավիճակը կակտիվանա ավտոմատ կերպով»։ Թե որքան են վճարելու այդ աշխատողները, դեռ որոշված չէ։ Առողջապահության նախարարությունը հանրային քննարկման է դրել օրենքի նախագիծ (e-draft.am, 2026 թվականի սեպտեմբերի 14–29)․ ամսական 2 000 դրամ՝ աշխատավարձից, 4 400 դրամ՝ գործատուի սեփական միջոցներից, ևս 4 400 դրամ՝ բյուջեից։ Նույն նախագիծն առաջարկում է 2026 թվականի դեկտեմբերից դադարեցնել բյուջեից 6 000 դրամի լրացումը նրանց համար, ովքեր արդեն ստանում են 200 001–500 000 դրամ։ Նախագիծը դեռ ընդունված չէ, վերջնական գումարները ճշտեք Հիմնադրամում։ 2027 թվականի հունվարի 1-ից համակարգին միանում են նաև «մարդատար-տաքսի ավտոմոբիլներով ուղևորափոխադրումներ իրականացնող ֆիզիկական անձինք (վարորդներ), որոնք միացել են հարկային մարմնի էլեկտրոնային համակարգին և ամեն պատվերի իրականացման դեպքում տրամադրում են պատվիրատուին պատվերի վճարման էլեկտրոնային հսկիչ դրամարկղային մեքենայի էլեկտրոնային կտրոն, կամ որոնք ուղևորափոխադրումներն իրականացնում են ուղևորափոխադրման ծառայության էլեկտրոնային հարթակի միջոցով» (2026 թվականի ապրիլի 7-ի ՀՕ-135-Ն օրենք, նույն ժամկետն է նշում Հիմնադրամը)։ Օրենքի 45-րդ հոդվածում 14-րդ կետի համար ընդհանուր առմամբ դեռ նշված է 2028 թվականը, իսկ քննարկման դրված նախագիծն այնտեղ տաքսու վարորդների համար առանձին ժամկետ է ավելացնում՝ 2027 թվականը։ Հիմնադրամի նախնական մոդելով նրանք «էլեկտրոնային դիմում կներկայացնեն հիմնադրամի կայքի միջոցով, իսկ վճարումները հնարավոր կլինի կատարել էլեկտրոնային դրամապանակներով, բանկային հավելվածներով կամ կայքում հասանելի վճարային հարթակի միջոցով»։

Եթե դուք նոր եք տեղափոխվել Հայաստան

Այստեղ երեք տարբեր կանոն կա, և դրանք հաճախ շփոթում են։ Առաջինը՝ օրենքի 11-րդ հոդվածի 2-րդ մասում խմբերի մեծ մասը նկարագրված է որպես «ՀՀ քաղաքացի, ռեզիդենտ և …», այսինքն՝ արտոնյալ կատեգորիաները պահանջում են քաղաքացիություն կամ ռեզիդենտություն։ Երկրորդը՝ նույն մասի 11-րդ և 12-րդ կետերը՝ վարձու աշխատողները, որոնց աշխատավարձը հաշվարկում է հարկային գործակալը, և Հայաստանում գրանցված անհատ ձեռնարկատերերն ու նոտարները, ձևակերպված են առանց այդ պայմանի, և Հիմնադրամը ուղղակի հաստատում է՝ վարձու աշխատողների, անհատ ձեռնարկատերերի և նոտարների համար քաղաքացիության և ռեզիդենտության պայման օրենքով սահմանված չէ։ Երրորդը, և հենց դա սովորաբար բաց են թողնում՝ օտարերկրացու համար կա առանձին նորմ՝ հոդված 11, մաս 1, կետ 2։ Օտարերկրացին ընդգրկվում է 11-րդ, 12-րդ, 14-րդ և 15-րդ կետերի տակ միայն Հայաստանում բնակվելու իրավունքի (օրենքով նախատեսված կացության կարգավիճակի) առկայության դեպքում։ 2026 թվականի մայիսի 8-ից այս կետը «տարածվում է նաև օրենքով սահմանված կարգով ապաստան հայցողների ու Հայաստանի Հանրապետությունում ապաստան ստացած փախստականների վրա», որոնք ընդգրկված են նույն խմբերում (2026 թվականի ապրիլի 7-ի ՀՕ-135-Ն օրենք. մինչ այդ նորմը փախստականների և ապաստան հայցողների վրա չէր տարածվում)։ Մնացած դեպքերում նրանք «օգտվում են բժշկական օգնության և սպասարկման լրացուցիչ ծառայություններից՝ սույն օրենքի և «Փախստականների և ապաստանի մասին» օրենքի պահանջներին համապատասխան»։ Չորս խմբերից 2026 թվականին գործում են 11-րդ և 12-րդ կետերը (վերևում նկարագրված եկամտի շեմերով), 15-րդ կետը (ապահովագրվածի փոխկապակցված անձինք՝ կամավոր)՝ 2027 թվականից, 14-րդ կետը՝ տաքսու վարորդների համար 2027-ից, գյուղատնտեսությամբ զբաղվողների համար՝ 2028-ից (ազդակիր բնակավայրի կարգավիճակ ունեցող բնակավայրերում՝ 2027-ից)։ Ռեզիդենտն ըստ օրենքի այն անձն է, ով ապահովագրման ամսաթվին նախորդող 12 ամսում փաստացի Հայաստանում գտնվել է 183 օր և ավելի՝ հաշվելով մուտքի և ելքի օրերը (հոդված 2, մաս 1, կետ 30)։

Եթե դուք համակարգում չեք ընդգրկվում, ստորև նկարագրված նվազագույն ծավալից դուրս օգնության համար վճարում եք ինքներդ։ Չապահովագրված ՀՀ քաղաքացիների համար պետությունը հատուցում է բժշկական օգնության և սպասարկման նվազագույն ծավալը՝ շտապ և անհետաձգելի օգնությունը, առողջության առաջնային պահպանման ծառայությունները, հղիների հսկողությունը և հիվանդանոցային օգնության մի շարք տեսակներ (կառավարության N 1974-Ն որոշում, հավելված 2, կետ 3)։ Այս նվազագույն ծավալը սահմանված է միայն ՀՀ քաղաքացիների համար, ուստի առանց ապահովագրության օտարերկրացին պլանային ընդունելության համար վճարում է ինքը։ Նույն որոշման մեջ առանձին նշված են ապաստան հայցողները և ապաստան ստացած փախստականները. նրանք ընդգրկված են լրացուցիչ ծառայությունների իրավունք ունեցող խմբերում (հավելված 1, կետեր 9 և 11)։ Ռուսերենով ընդունող բժիշկներ մեզ մոտ կա 461 (/hy/doctors?lang=ru, ստուգվել է 17.09.2026). կլինիկաներն ու գները՝ /hy/clinics և /hy/analyses բաժիններում։