{"count":28,"disclaimer":"Navigational content only: which specialist to see and when to seek urgent care. Not a diagnosis, not a treatment plan. In an emergency in Armenia call 103.","items":[{"slug":"headache","category":"head","title":{"hy":"Գլխացավ","ru":"Болит голова","en":"Headache"},"summary":{"hy":"Գլխացավը ծանոթ է գրեթե բոլորին. ամենից հաճախ դա լարվածության գլխացավ է կամ միգրեն, և դրանց հետ հնարավոր է գլուխ հանել: Եթե գլուխը ցավում է հաճախ, ուժեղ կամ նոր ձևով, սկսեք նյարդաբանից. նա կպարզի պատճառները և կառաջարկի գործողությունների պլան:","ru":"Головная боль знакома почти каждому: чаще всего это боль напряжения или мигрень, и с ними можно справиться. Если голова болит часто, сильно или как-то по-новому, начните с невролога — он разберётся в причинах и подберёт план действий.","en":"Almost everyone knows what a headache feels like: most often it is a tension headache or a migraine, and both can be managed. If your head hurts often, severely or in a new way, start with a neurologist — they will look into the causes and suggest a plan."},"specialties":[{"code":"neurologist","title":{"hy":"Նյարդաբան","ru":"Невролог","en":"Neurologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Հանկարծակի «որոտային» ցավ՝ կյանքի ամենաուժեղը","ru":"Внезапная «громоподобная» боль — самая сильная в жизни","en":"A sudden \"thunderclap\" headache — the worst of your life"},{"hy":"Ցավ՝ բարձր ջերմությամբ և գլուխը կրծքին թեքելու անհնարինությամբ","ru":"Боль с высокой температурой и невозможностью наклонить голову к груди","en":"Headache with high fever and a stiff neck (you cannot bend your head to your chest)"},{"hy":"Ցավ՝ գլխի հարվածից կամ ընկնելուց հետո","ru":"Боль после удара головой или падения","en":"Headache after a head injury or a fall"},{"hy":"Ցավ՝ խոսքի, տեսողության խանգարումով կամ ձեռքի/ոտքի թուլությամբ. զանգահարեք 103","ru":"Боль с нарушением речи, зрения или слабостью в руке/ноге — звоните 103","en":"Headache with speech or vision problems, or weakness in an arm/leg — call 103"},{"hy":"Ամենօրյա ուժգնացող առավոտյան ցավ՝ սրտխառնոցով","ru":"Ежедневная нарастающая боль по утрам, с тошнотой","en":"A daily, gradually worsening morning headache with nausea"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/headache","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/headache","en":"https://medaro.am/en/conditions/headache"}},{"slug":"dizziness","category":"head","title":{"hy":"Գլխապտույտ","ru":"Головокружение","en":"Dizziness"},"summary":{"hy":"Գլխապտույտը հաճախ հանդիպող գանգատ է, և պատճառները շատ են՝ ներքին ականջից մինչև ճնշում և հոգնածություն: Սկսեք նյարդաբանից. իսկ եթե գլուխը «կարուսելի պես» պտտվում է գլխի շարժումների ժամանակ, կօգնի ԼՕՌ բժիշկը:","ru":"Головокружение — частая жалоба, и причин у него много: от внутреннего уха до давления и усталости. Начать стоит с невролога; если кружится «каруселью» при поворотах головы, поможет ЛОР — вестибулярный аппарат находится в его зоне.","en":"Dizziness is a common complaint with many possible causes: from the inner ear to blood pressure and fatigue. A neurologist is a good starting point; if the room spins when you turn your head, an ENT doctor can help — the balance organ is part of the ear."},"specialties":[{"code":"neurologist","title":{"hy":"Նյարդաբան","ru":"Невролог","en":"Neurologist"}},{"code":"ent","title":{"hy":"Քիթ-կոկորդ-ականջաբան","ru":"ЛОР","en":"ENT specialist"}}],"red_flags":[{"hy":"Գլխապտույտ՝ երկտեսությամբ, խոսքի խանգարումով կամ ձեռքի/ոտքի թուլությամբ. զանգահարեք 103","ru":"Головокружение с двоением в глазах, нарушением речи или слабостью в руке/ноге — звоните 103","en":"Dizziness with double vision, slurred speech or weakness in an arm/leg — call 103"},{"hy":"Հանկարծակի ուժեղ գլխապտույտ, որի պատճառով անհնար է կանգնել","ru":"Внезапное сильное головокружение, при котором невозможно стоять","en":"Sudden severe dizziness that makes standing impossible"},{"hy":"Գլխապտույտ գլխի վնասվածքից հետո","ru":"Головокружение после травмы головы","en":"Dizziness after a head injury"},{"hy":"Ուժեղ գլխացավ գլխապտույտի հետ միաժամանակ","ru":"Сильная головная боль одновременно с головокружением","en":"Severe headache together with dizziness"},{"hy":"Ուշագնացություն կամ գիտակցության կորուստ","ru":"Обморок или потеря сознания","en":"Fainting or loss of consciousness"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/dizziness","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/dizziness","en":"https://medaro.am/en/conditions/dizziness"}},{"slug":"toothache","category":"head","title":{"hy":"Ատամի ցավ","ru":"Болит зуб","en":"Toothache"},"summary":{"hy":"Ատամի ցավն ինքն իրեն չի անցնում. կարիեսը և բորբոքումը ժամանակի ընթացքում միայն խորանում են: Մի համբերեք և մի խլացրեք ցավը. մեկ-երկու օրվա ընթացքում գրանցվեք ատամնաբույժի մոտ:","ru":"Зубная боль сама не проходит: кариес и воспаление со временем только углубляются. Не терпите и не заглушайте боль — запишитесь к стоматологу в ближайшие день-два.","en":"A toothache does not go away on its own: decay and inflammation only get deeper with time. Do not endure or mask the pain — book a dentist within a day or two."},"specialties":[{"code":"dentist","title":{"hy":"Ատամնաբույժ","ru":"Стоматолог","en":"Dentist"}}],"red_flags":[{"hy":"Դեմքի կամ այտի այտուց՝ ջերմության հետ միասին","ru":"Отёк лица или щеки вместе с температурой","en":"Facial or cheek swelling together with fever"},{"hy":"Ցավ՝ կուլ տալու կամ բերանը բացելու դժվարությամբ","ru":"Боль с затруднением глотания или открывания рта","en":"Pain with difficulty swallowing or opening the mouth"},{"hy":"Արյունահոսություն, որը չի դադարում","ru":"Кровотечение, которое не останавливается","en":"Bleeding that does not stop"},{"hy":"Ատամի կամ ծնոտի վնասվածք","ru":"Травма зуба или челюсти","en":"An injury to a tooth or the jaw"},{"hy":"Ուժեղ ցավ, որը չի մեղմանում և թույլ չի տալիս քնել","ru":"Сильная боль, которая не снимается и не даёт спать","en":"Severe pain that cannot be relieved and keeps you awake"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/toothache","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/toothache","en":"https://medaro.am/en/conditions/toothache"}},{"slug":"sore-throat","category":"ent","title":{"hy":"Կոկորդի ցավ","ru":"Болит горло","en":"Sore throat"},"summary":{"hy":"Կոկորդի ցավն ամենից հաճախ վիրուսային է և անցնում է մեկ շաբաթում՝ մրսածության հետ միասին: Եթե կոկորդը շատ է ցավում, ջերմությունը բարձր է, իսկ կուլ տալը՝ դժվար, մի ձգձգեք ԼՕՌ բժշկի կամ թերապևտի այցը:","ru":"Боль в горле чаще всего вызвана вирусами и проходит за неделю вместе с простудой. Если горло болит сильно, температура высокая, а глотать трудно — не тяните с визитом к ЛОРу или терапевту.","en":"A sore throat is most often caused by viruses and clears up within a week along with the cold. If the pain is severe, the fever is high and swallowing is hard, do not put off seeing an ENT doctor or a general practitioner."},"specialties":[{"code":"ent","title":{"hy":"Քիթ-կոկորդ-ականջաբան","ru":"ЛОР","en":"ENT specialist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Անհնար է կուլ տալ նույնիսկ թուքը, ձայնը խեղդված է. զանգահարեք 103","ru":"Невозможно глотать даже слюну, голос стал сдавленным — звоните 103","en":"You cannot swallow even saliva and your voice sounds muffled — call 103"},{"hy":"Դժվարացած շնչառություն, պարանոցի այտուց","ru":"Затруднённое дыхание, отёк шеи","en":"Difficulty breathing, neck swelling"},{"hy":"Բարձր ջերմություն 3 օրից ավելի՝ նշիկների վրա փառով","ru":"Высокая температура дольше 3 дней с налётами на миндалинах","en":"High fever for more than 3 days with white patches on the tonsils"},{"hy":"Կոկորդի ցավ՝ ցանի հետ միասին","ru":"Боль в горле вместе с сыпью","en":"Sore throat together with a rash"},{"hy":"Ուժեղ միակողմանի ցավ՝ բերանը բացելու անհնարինությամբ","ru":"Сильная односторонняя боль с невозможностью открыть рот","en":"Severe one-sided pain and difficulty opening the mouth"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/sore-throat","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/sore-throat","en":"https://medaro.am/en/conditions/sore-throat"}},{"slug":"ear-pain","category":"ent","title":{"hy":"Ականջի ցավ","ru":"Боль в ухе","en":"Ear pain"},"summary":{"hy":"Ականջի ցավը հաճախ ուղեկցում է մրսածությանը՝ և՛ երեխաների, և՛ մեծահասակների մոտ, բայց ոչ միայն. երբեմն ականջին «տալիս է» ատամից կամ ծնոտի հոդից: Ականջը ԼՕՌ բժշկի գործն է. նա կզննի և արագ կգտնի պատճառը:","ru":"Боль в ухе — частый спутник простуды у детей и взрослых, но не только: иногда в ухо «стреляет» из-за зуба или сустава челюсти. Ухо — зона ЛОР-врача: он осмотрит и быстро найдёт причину.","en":"Ear pain often comes with a cold in both children and adults, but not only: sometimes the pain is referred from a tooth or the jaw joint. The ear is ENT territory: an ENT doctor will examine it and quickly find the cause."},"specialties":[{"code":"ent","title":{"hy":"Քիթ-կոկորդ-ականջաբան","ru":"ЛОР","en":"ENT specialist"}}],"red_flags":[{"hy":"Թարախ կամ արյուն ականջից","ru":"Гной или кровь из уха","en":"Pus or blood coming from the ear"},{"hy":"Լսողության կտրուկ վատացում","ru":"Резкое снижение слуха","en":"Sudden hearing loss"},{"hy":"Ցավ՝ բարձր ջերմությամբ և ականջի հետևում այտուցով կամ կարմրությամբ","ru":"Боль с высокой температурой и отёком/покраснением за ухом","en":"Pain with high fever and swelling or redness behind the ear"},{"hy":"Գլխապտույտ և սրտխառնոց ականջի ցավի հետ միասին","ru":"Головокружение и тошнота на фоне боли в ухе","en":"Dizziness and nausea along with ear pain"},{"hy":"Ականջի ցավ վնասվածքից հետո","ru":"Боль в ухе после травмы","en":"Ear pain after an injury"},{"hy":"Դեմքի անհամաչափություն (դեմքի կեսը չի շարժվում). զանգահարեք 103","ru":"Асимметрия лица (не двигается половина лица) — звоните 103","en":"Facial asymmetry (one side of the face does not move) — call 103"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/ear-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/ear-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/ear-pain"}},{"slug":"nasal-congestion","category":"ent","title":{"hy":"Քթի փակվածություն","ru":"Заложенность носа","en":"Nasal congestion"},"summary":{"hy":"Մրսածության ժամանակ քթի փակվածությունն անցնում է մեկ շաբաթում: Եթե քիթը շաբաթներով չի շնչում, իսկ կաթիլներն ամենօրյա սովորություն են դարձել, դա առանձին խնդիր է, որի հետ արժե գնալ ԼՕՌ բժշկի. պատճառները շատ են, և գրեթե բոլորը լուծելի են:","ru":"Заложенность при простуде проходит за неделю. Если нос не дышит неделями, а капли стали ежедневным ритуалом — это отдельная проблема, с которой стоит идти к ЛОРу: причин много, и почти все решаемы.","en":"Congestion from a cold clears within a week. If your nose has been blocked for weeks and drops have become a daily ritual, that is a separate problem worth taking to an ENT doctor: there are many causes, and almost all are fixable."},"specialties":[{"code":"ent","title":{"hy":"Քիթ-կոկորդ-ականջաբան","ru":"ЛОР","en":"ENT specialist"}},{"code":"allergist","title":{"hy":"Ալերգոլոգ","ru":"Аллерголог","en":"Allergist"}}],"red_flags":[{"hy":"Փակվածություն՝ դեմքի ուժեղ ցավով և բարձր ջերմությամբ","ru":"Заложенность с сильной болью в лице и высокой температурой","en":"Congestion with severe facial pain and high fever"},{"hy":"Կոպերի կամ աչքի շրջանի այտուց հարբուխի ֆոնին. շտապ դիմեք բժշկի","ru":"Отёк век или области глаза на фоне насморка — срочно к врачу","en":"Eyelid or eye area swelling during a sinus infection — see a doctor urgently"},{"hy":"Կրկնվող քթային արյունահոսություններ","ru":"Повторяющиеся носовые кровотечения","en":"Recurring nosebleeds"},{"hy":"Երեխայի մոտ փակ է մեկ քթանցքը՝ թարախային հոտով. հնարավոր է օտար մարմին","ru":"У ребёнка заложена одна ноздря с гнойным запахом — возможно инородное тело","en":"In a child, one blocked nostril with a foul smell — possibly a foreign object"},{"hy":"Տեսողության խանգարում սինուսիտի ֆոնին. զանգահարեք 103","ru":"Нарушение зрения на фоне синусита — звоните 103","en":"Vision problems during sinusitis — call 103"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/nasal-congestion","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/nasal-congestion","en":"https://medaro.am/en/conditions/nasal-congestion"}},{"slug":"snoring-apnea","category":"ent","title":{"hy":"Խռմփոց և քնի ապնոէ","ru":"Храп и апноэ сна","en":"Snoring and sleep apnea"},"summary":{"hy":"Խռմփոցը սոսկ գիշերային աղմուկ չէ. եթե այն ուղեկցվում է շնչառության դադարներով (ապնոէ), տուժում են սիրտը, ճնշումը և ցերեկային աշխուժությունը: Եթե հարազատները նկատում են շնչառության դադարներ, կամ արթնանում եք հոգնած, քննարկեք դա ԼՕՌ բժշկի հետ:","ru":"Храп — не просто ночной шум: если он сопровождается остановками дыхания (апноэ), страдают сердце, давление и дневная бодрость. Если близкие замечают паузы в дыхании или вы просыпаетесь разбитым — обсудите это с ЛОРом.","en":"Snoring is not just night-time noise: when it comes with pauses in breathing (apnea), it affects the heart, blood pressure and daytime energy. If your family notices breathing pauses or you wake up exhausted, discuss it with an ENT doctor."},"specialties":[{"code":"ent","title":{"hy":"Քիթ-կոկորդ-ականջաբան","ru":"ЛОР","en":"ENT specialist"}},{"code":"pulmonologist","title":{"hy":"Թոքաբան","ru":"Пульмонолог","en":"Pulmonologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Քնի ժամանակ շնչառության դադարներ, որոնք նկատում են հարազատները","ru":"Остановки дыхания во сне, которые замечают близкие","en":"Breathing pauses during sleep noticed by your family"},{"hy":"Արտահայտված ցերեկային քնկոտություն՝ քնելը ղեկին կամ աշխատավայրում","ru":"Выраженная дневная сонливость — засыпание за рулём, на работе","en":"Marked daytime sleepiness — falling asleep at the wheel or at work"},{"hy":"Առավոտյան գլխացավեր և առավոտյան բարձր ճնշում","ru":"Утренние головные боли и высокое давление по утрам","en":"Morning headaches and high blood pressure in the morning"},{"hy":"Արթնացումներ խեղդվելու զգացումով","ru":"Пробуждения с чувством удушья","en":"Waking up gasping or choking"},{"hy":"Խռմփոց երեխայի մոտ՝ բերանով մշտական շնչառությամբ","ru":"Храп у ребёнка с постоянным дыханием через рот","en":"Snoring in a child who constantly breathes through the mouth"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/snoring-apnea","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/snoring-apnea","en":"https://medaro.am/en/conditions/snoring-apnea"}},{"slug":"eye-pain-vision","category":"eyes","title":{"hy":"Աչքի ցավ և տեսողության վատացում","ru":"Боль в глазу и ухудшение зрения","en":"Eye pain and vision problems"},"summary":{"hy":"Աչքը կարող է ցավել հոգնածությունից, չորությունից կամ բորբոքումից: Իսկ հանկարծակի ցավը կամ տեսողության կտրուկ վատացումը պահանջում են ակնաբույժի շտապ զննում: Տեսողության հարցում կանոնը պարզ է. ավելի լավ է զգուշանալ:","ru":"Глаз может болеть из-за усталости, сухости или воспаления — а вот внезапная боль или резкое ухудшение зрения требуют срочного осмотра офтальмолога. Со зрением правило простое: лучше перестраховаться.","en":"An eye can hurt because of fatigue, dryness or inflammation — but sudden pain or a sharp drop in vision needs an urgent ophthalmologist visit. With eyesight the rule is simple: better safe than sorry."},"specialties":[{"code":"ophthalmologist","title":{"hy":"Ակնաբույժ","ru":"Офтальмолог","en":"Ophthalmologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Տեսողության հանկարծակի կորուստ կամ կտրուկ վատացում. շտապ բժշկի կամ 103","ru":"Внезапная потеря или резкое ухудшение зрения — срочно к врачу или 103","en":"Sudden loss or sharp worsening of vision — see a doctor urgently or call 103"},{"hy":"Աչքի ուժեղ ցավ՝ սրտխառնոցով և լույսերի շուրջ «պսակներով»","ru":"Сильная боль в глазу с тошнотой и «ореолами» вокруг источников света","en":"Severe eye pain with nausea and halos around lights"},{"hy":"Աչքի վնասվածք կամ քիմիական այրվածք. լվացեք ջրով և շտապ դիմեք բժշկի","ru":"Травма глаза или химический ожог — промойте водой и срочно к врачу","en":"An eye injury or chemical burn — rinse with water and seek help urgently"},{"hy":"«Վարագույր» աչքի առաջ, փայլատակումներ, բազմաթիվ նոր «ճանճիկներ»","ru":"«Занавеска» перед глазом, вспышки, множество новых «мушек»","en":"A \"curtain\" over the vision, flashes, a shower of new floaters"},{"hy":"Աչքի ցավ՝ ջերմությամբ և կոպերի այտուցով","ru":"Боль в глазу с температурой и отёком век","en":"Eye pain with fever and eyelid swelling"},{"hy":"Երկտեսություն","ru":"Двоение в глазах","en":"Double vision"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/eye-pain-vision","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/eye-pain-vision","en":"https://medaro.am/en/conditions/eye-pain-vision"}},{"slug":"chest-pain","category":"chest","title":{"hy":"Կրծքավանդակի ցավ","ru":"Боль в груди","en":"Chest pain"},"summary":{"hy":"Կրծքավանդակի ցավը չի կարելի անտեսել, բայց խուճապի մատնվել էլ պետք չէ. ավելի հաճախ պատճառը մկաններն են, ողնաշարը կամ մարսողությունը, ոչ թե սիրտը: Կօգնի սրտաբանը կամ թերապևտը՝ առերես զննումով և ԷՍԳ-ով:","ru":"Боль в груди нельзя игнорировать, но и паниковать не стоит: чаще её причина — мышцы, позвоночник или пищеварение, а не сердце. Разобраться поможет кардиолог или терапевт — очно, с осмотром и ЭКГ.","en":"Chest pain should never be ignored, but there is no need to panic either: more often the cause is muscles, the spine or digestion, not the heart. A cardiologist or general practitioner will sort it out in person, with an examination and an ECG."},"specialties":[{"code":"cardiologist","title":{"hy":"Սրտաբան","ru":"Кардиолог","en":"Cardiologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Ճնշող կամ այրող ցավ կրծոսկրի հետևում 5–10 րոպեից ավելի. անհապաղ զանգահարեք 103","ru":"Давящая или жгущая боль за грудиной дольше 5–10 минут — немедленно звоните 103","en":"Pressing or burning pain behind the breastbone lasting more than 5–10 minutes — call 103 immediately"},{"hy":"Ցավ, որը տարածվում է ձախ ձեռք, ծնոտ կամ մեջք","ru":"Боль, отдающая в левую руку, челюсть или спину","en":"Pain spreading to the left arm, jaw or back"},{"hy":"Ցավ՝ շնչարգելությամբ, սառը քրտինքով, սրտխառնոցով","ru":"Боль с одышкой, холодным потом, тошнотой","en":"Pain with shortness of breath, cold sweat, nausea"},{"hy":"Ցավ՝ հաճախացած կամ անկանոն սրտխփոցով, գլխապտույտով","ru":"Боль с учащённым или неровным сердцебиением, головокружением","en":"Pain with a racing or irregular heartbeat, dizziness"},{"hy":"Հանկարծակի սուր ցավ՝ դժվարացած շնչառությամբ","ru":"Внезапная острая боль с затруднённым дыханием","en":"Sudden sharp pain with difficulty breathing"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/chest-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/chest-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/chest-pain"}},{"slug":"high-blood-pressure","category":"chest","title":{"hy":"Բարձր ճնշում","ru":"Высокое давление","en":"High blood pressure"},"summary":{"hy":"Բարձր ճնշումը տարիներ շարունակ կարող է չզգացվել, բայց հենց այն է ինսուլտի և ինֆարկտի գլխավոր ռիսկի գործոնը: Եթե ճնշաչափը կայուն ցույց է տալիս 140/90 և ավելի, դա սրտաբանի պլանային այցի առիթ է, ոչ թե խուճապի:","ru":"Повышенное давление годами может никак не ощущаться, но именно оно — главный фактор риска инсульта и инфаркта. Если тонометр стабильно показывает 140/90 и выше, это повод для планового визита к кардиологу, а не для паники.","en":"High blood pressure can go unnoticed for years, yet it is the main risk factor for stroke and heart attack. If your monitor consistently shows 140/90 or higher, that is a reason for a planned cardiologist visit — not for panic."},"specialties":[{"code":"cardiologist","title":{"hy":"Սրտաբան","ru":"Кардиолог","en":"Cardiologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Ճնշում 180/120 և ավելի, որը չի իջնում. զանգահարեք 103","ru":"Давление 180/120 и выше, которое не снижается — звоните 103","en":"Blood pressure of 180/120 or higher that will not come down — call 103"},{"hy":"Բարձր ճնշում՝ կրծքավանդակի ցավով կամ շնչարգելությամբ","ru":"Высокое давление с болью в груди или одышкой","en":"High blood pressure with chest pain or shortness of breath"},{"hy":"Բարձր ճնշում՝ խոսքի, տեսողության խանգարումով, ձեռքի կամ ոտքի թուլությամբ. զանգահարեք 103","ru":"Высокое давление с нарушением речи, зрения, слабостью в руке или ноге — звоните 103","en":"High blood pressure with speech or vision problems, weakness in an arm or leg — call 103"},{"hy":"Ուժեղ գլխացավ՝ սրտխառնոցով բարձր ճնշման ֆոնին","ru":"Сильная головная боль с тошнотой на фоне высокого давления","en":"Severe headache with nausea while the pressure is high"},{"hy":"Քթային արյունահոսություն բարձր ճնշման ֆոնին, որը չի հաջողվում դադարեցնել","ru":"Носовое кровотечение на фоне высокого давления, которое не удаётся остановить","en":"A nosebleed during high blood pressure that cannot be stopped"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/high-blood-pressure","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/high-blood-pressure","en":"https://medaro.am/en/conditions/high-blood-pressure"}},{"slug":"chronic-cough","category":"chest","title":{"hy":"Երկարատև հազ","ru":"Длительный кашель","en":"Persistent cough"},"summary":{"hy":"Մրսածությունից հետո հազը կարող է պահպանվել երեք-չորս շաբաթ. դա նորմալ է: Բայց մեկ ամսից ավելի տևող հազը, հատկապես շնչարգելությամբ կամ խորխով, առիթ է դիմելու թոքաբանին և գտնելու պատճառը:","ru":"Кашель после простуды может держаться до трёх-четырёх недель — это нормально. Но кашель дольше месяца, особенно с одышкой или мокротой, — повод показаться пульмонологу и найти причину.","en":"A cough after a cold can linger for three to four weeks — that is normal. But a cough lasting longer than a month, especially with shortness of breath or phlegm, is a reason to see a pulmonologist and find the cause."},"specialties":[{"code":"pulmonologist","title":{"hy":"Թոքաբան","ru":"Пульмонолог","en":"Pulmonologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Հազ արյունով","ru":"Кашель с кровью","en":"Coughing up blood"},{"hy":"Հազ՝ բարձր ջերմությամբ 3–4 օրից ավելի","ru":"Кашель с высокой температурой дольше 3–4 дней","en":"Cough with high fever for more than 3–4 days"},{"hy":"Արտահայտված շնչարգելություն, սուլող շնչառություն, շնչահեղձության նոպաներ","ru":"Выраженная одышка, свистящее дыхание, приступы удушья","en":"Marked shortness of breath, wheezing, choking episodes"},{"hy":"Հազ՝ կրծքավանդակի ցավով","ru":"Кашель с болью в груди","en":"Cough with chest pain"},{"hy":"Հազ՝ քաշի կորստով և գիշերային քրտնարտադրությամբ","ru":"Кашель с потерей веса и ночной потливостью","en":"Cough with weight loss and night sweats"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/chronic-cough","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/chronic-cough","en":"https://medaro.am/en/conditions/chronic-cough"}},{"slug":"abdominal-pain","category":"abdomen","title":{"hy":"Որովայնի ցավ","ru":"Болит живот","en":"Abdominal pain"},"summary":{"hy":"Որովայնը կարող է ցավել տասնյակ պատճառներով՝ գերսնումից և սպազմից մինչև բորբոքում: Եթե ցավը կրկնվում է, կապված է սննդի հետ կամ տևում է մի քանի օրից ավելի, դիմեք գաստրոէնտերոլոգի: Իսկ սուր ուժեղ ցավի դեպքում մի սպասեք. կանչեք շտապօգնություն:","ru":"Живот может болеть по десяткам причин — от переедания и спазма до воспаления. Если боль повторяется, связана с едой или длится больше нескольких дней, идите к гастроэнтерологу. А при острой сильной боли не ждите — вызывайте скорую.","en":"The abdomen can hurt for dozens of reasons — from overeating and cramps to inflammation. If the pain recurs, is linked to food or lasts more than a few days, see a gastroenterologist. And with acute severe pain do not wait — call an ambulance."},"specialties":[{"code":"gastroenterologist","title":{"hy":"Գաստրոէնտերոլոգ","ru":"Гастроэнтеролог","en":"Gastroenterologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Սուր ուժեղ ցավ, որն ուժգնանում է. զանգահարեք 103","ru":"Острая сильная боль, которая нарастает — звоните 103","en":"Acute severe pain that keeps getting worse — call 103"},{"hy":"Ցավ՝ լարված, «տախտականման» որովայնով","ru":"Боль с напряжённым «доскообразным» животом","en":"Pain with a rigid, board-like abdomen"},{"hy":"Փսխում արյունով կամ սև կղանք","ru":"Рвота с кровью или чёрный стул","en":"Vomiting blood or black stools"},{"hy":"Ցավ՝ բարձր ջերմությամբ","ru":"Боль с высокой температурой","en":"Pain with high fever"},{"hy":"Որովայնի ցավ հղիների մոտ","ru":"Боль в животе у беременных","en":"Abdominal pain during pregnancy"},{"hy":"Ցավ՝ մի քանի օր կղանքի բացակայությամբ և փքվածությամբ","ru":"Боль с многодневной задержкой стула и вздутием","en":"Pain with no stool for several days and bloating"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/abdominal-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/abdominal-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/abdominal-pain"}},{"slug":"heartburn","category":"abdomen","title":{"hy":"Այրոց","ru":"Изжога","en":"Heartburn"},"summary":{"hy":"Այրոցը՝ կրծոսկրի հետևում այրող զգացողությունը ուտելուց հետո, երբեմն լինում է նաև առողջ մարդկանց մոտ: Բայց եթե այն անհանգստացնում է շաբաթական երկու անգամից ավելի, խանգարում է քնել կամ ստիպում է անընդհատ դեղեր խմել, դիմեք գաստրոէնտերոլոգի:","ru":"Изжога — чувство жжения за грудиной после еды — изредка бывает и у здоровых людей. Но если она беспокоит чаще двух раз в неделю, мешает спать или заставляет постоянно пить средства от кислоты, дойдите до гастроэнтеролога.","en":"Heartburn — a burning feeling behind the breastbone after eating — happens occasionally even in healthy people. But if it bothers you more than twice a week, disturbs your sleep or keeps you reaching for antacids, see a gastroenterologist."},"specialties":[{"code":"gastroenterologist","title":{"hy":"Գաստրոէնտերոլոգ","ru":"Гастроэнтеролог","en":"Gastroenterologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Կուլ տալու դժվարություն, սննդի «մնալու» զգացողություն","ru":"Затруднение при глотании, ощущение «застревания» пищи","en":"Difficulty swallowing, food feeling \"stuck\""},{"hy":"Փսխում արյունով կամ սև կղանք","ru":"Рвота с кровью или чёрный стул","en":"Vomiting blood or black stools"},{"hy":"Այրոց՝ առանց պատճառի քաշի կորստով","ru":"Изжога с потерей веса без видимой причины","en":"Heartburn with unexplained weight loss"},{"hy":"Այրող ցավ կրծոսկրի հետևում՝ շնչարգելությամբ և սառը քրտինքով. կարող է սիրտը լինել, զանգահարեք 103","ru":"Жгущая боль за грудиной с одышкой и холодным потом — может маскироваться сердце, звоните 103","en":"Burning chest pain with shortness of breath and cold sweat — could be the heart, call 103"},{"hy":"Այրոց, որն առաջին անգամ ի հայտ է եկել 50-ից հետո և արագ ուժեղանում է","ru":"Изжога, впервые появившаяся после 50 лет и быстро нарастающая","en":"Heartburn that first appears after 50 and quickly worsens"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/heartburn","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/heartburn","en":"https://medaro.am/en/conditions/heartburn"}},{"slug":"constipation-diarrhea","category":"abdomen","title":{"hy":"Փորկապություն կամ լուծ մեծահասակի մոտ","ru":"Запор или диарея у взрослого","en":"Constipation or diarrhea in adults"},"summary":{"hy":"Կղանքի կարճատև խանգարումները լինում են բոլորի մոտ՝ սննդից, ճամփորդություններից, սթրեսից: Բայց եթե փորկապությունը կամ լուծը տևում են մեկ-երկու շաբաթից ավելի, կրկնվում են կամ ուղեկցվում են ցավով, արժե պարզել պատճառը գաստրոէնտերոլոգի հետ:","ru":"Кратковременные сбои стула случаются у всех — из-за еды, поездок, стресса. Но если запор или диарея держатся больше одной-двух недель, повторяются или сопровождаются болью, стоит разобраться вместе с гастроэнтерологом.","en":"Short-term bowel upsets happen to everyone — because of food, travel or stress. But if constipation or diarrhea lasts more than a week or two, keeps coming back or is accompanied by pain, it is worth sorting out with a gastroenterologist."},"specialties":[{"code":"gastroenterologist","title":{"hy":"Գաստրոէնտերոլոգ","ru":"Гастроэнтеролог","en":"Gastroenterologist"}},{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}}],"red_flags":[{"hy":"Արյուն կղանքում կամ սև, ձյութանման կղանք","ru":"Кровь в стуле или чёрный дёгтеобразный стул","en":"Blood in the stool or black, tar-like stools"},{"hy":"Լուծ՝ բարձր ջերմությամբ և ջրազրկման նշաններով","ru":"Диарея с высокой температурой и признаками обезвоживания","en":"Diarrhea with high fever and signs of dehydration"},{"hy":"Փորկապություն՝ ուժեղ ցավով և փքվածությամբ, կղանք չկա մի քանի օր","ru":"Запор с сильной болью и вздутием, стул не отходит несколько дней","en":"Constipation with severe pain and bloating, no stool for several days"},{"hy":"Քաշի կորուստ առանց ակնհայտ պատճառի","ru":"Потеря веса без видимой причины","en":"Unexplained weight loss"},{"hy":"Կղանքի փոփոխություններ, որոնք առաջին անգամ ի հայտ են եկել 45–50 տարեկանից հետո","ru":"Изменения стула, впервые возникшие после 45–50 лет","en":"Bowel habit changes that first appear after 45–50"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/constipation-diarrhea","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/constipation-diarrhea","en":"https://medaro.am/en/conditions/constipation-diarrhea"}},{"slug":"low-back-pain","category":"back-joints","title":{"hy":"Գոտկատեղի ցավ","ru":"Болит поясница","en":"Low back pain"},"summary":{"hy":"Գոտկատեղի ցավը բժշկին դիմելու ամենահաճախ պատճառներից է, և դեպքերի մեծ մասում այն անցնում է մի քանի շաբաթում: Եթե ցավն ուժեղ է, տարածվում է ոտք կամ նորից ու նորից վերադառնում է, դիմեք նյարդաբանի:","ru":"Боль в пояснице — одна из самых частых причин обращения к врачу, и в большинстве случаев она проходит за несколько недель. Если боль сильная, отдаёт в ногу или возвращается снова и снова — покажитесь неврологу.","en":"Low back pain is one of the most common reasons to see a doctor, and in most cases it settles within a few weeks. If the pain is severe, radiates to a leg or keeps coming back, see a neurologist."},"specialties":[{"code":"neurologist","title":{"hy":"Նյարդաբան","ru":"Невролог","en":"Neurologist"}},{"code":"orthopedist","title":{"hy":"Օրթոպեդ","ru":"Ортопед","en":"Orthopedist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ցավ՝ միջանցքի թմրությամբ և միզարձակման խանգարումով. շտապ, զանգահարեք 103","ru":"Боль с онемением промежности и нарушением мочеиспускания — срочно, звоните 103","en":"Pain with numbness in the groin area and urination problems — urgent, call 103"},{"hy":"Ոտքի թուլություն, քայլելիս թաթը «թխկթխկացնում է»","ru":"Слабость в ноге, стопа «шлёпает» при ходьбе","en":"Leg weakness, a foot that slaps when walking"},{"hy":"Ցավ ընկնելուց կամ վնասվածքից հետո","ru":"Боль после падения или травмы","en":"Pain after a fall or injury"},{"hy":"Ցավ՝ ջերմությամբ առանց մրսածության նշանների","ru":"Боль с температурой без признаков простуды","en":"Pain with fever but no signs of a cold"},{"hy":"Գիշերային ցավ, որը կախված չէ դիրքից և ուժեղանում է","ru":"Ночная боль, которая не зависит от положения тела и нарастает","en":"Night pain that does not depend on position and keeps growing"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/low-back-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/low-back-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/low-back-pain"}},{"slug":"neck-pain","category":"back-joints","title":{"hy":"Պարանոցի ցավ","ru":"Боль в шее","en":"Neck pain"},"summary":{"hy":"Պարանոցն ամենից հաճախ ցավում է մկանային լարվածությունից՝ էկրաններ, անհարմար բարձ, միջանցիկ քամի: Սովորաբար ամեն ինչ անցնում է մի քանի օրում. եթե ցավն ուժեղ է, տարածվում է ձեռք կամ ուղեկցվում է թմրությամբ, գրանցվեք նյարդաբանի մոտ:","ru":"Шея чаще всего болит из-за мышечного напряжения: экраны, неудобная подушка, сквозняк. Обычно всё проходит за несколько дней; если боль сильная, отдаёт в руку или сопровождается онемением — запишитесь к неврологу.","en":"Neck pain is most often caused by muscle tension: screens, an uncomfortable pillow, a draft. It usually settles in a few days; if the pain is severe, radiates to an arm or comes with numbness, book a neurologist."},"specialties":[{"code":"neurologist","title":{"hy":"Նյարդաբան","ru":"Невролог","en":"Neurologist"}},{"code":"orthopedist","title":{"hy":"Օրթոպեդ","ru":"Ортопед","en":"Orthopedist"}}],"red_flags":[{"hy":"Պարանոցի ցավ վնասվածքից կամ ավտովթարից հետո","ru":"Боль в шее после травмы или ДТП","en":"Neck pain after an injury or road accident"},{"hy":"Ցավ՝ ձեռքի թմրությամբ կամ թուլությամբ","ru":"Боль с онемением или слабостью в руке","en":"Pain with numbness or weakness in an arm"},{"hy":"Ցավ՝ բարձր ջերմությամբ և գլուխն առաջ թեքելու անհնարինությամբ","ru":"Боль с высокой температурой и невозможностью наклонить голову вперёд","en":"Pain with high fever and inability to bend the head forward"},{"hy":"Ցավ՝ գլխապտույտով, երկտեսությամբ, խոսքի խանգարումով. զանգահարեք 103","ru":"Боль с головокружением, двоением, нарушением речи — звоните 103","en":"Pain with dizziness, double vision or speech problems — call 103"},{"hy":"Ուժգնացող գիշերային ցավ","ru":"Нарастающая ночная боль","en":"Night pain that keeps getting worse"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/neck-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/neck-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/neck-pain"}},{"slug":"knee-pain","category":"back-joints","title":{"hy":"Ծնկի ցավ","ru":"Боль в колене","en":"Knee pain"},"summary":{"hy":"Ծունկը ցավում է և՛ մարզիկների, և՛ տարեց մարդկանց մոտ. պատճառները տարբեր են՝ գերծանրաբեռնվածությունից մինչև արթրոզ: Եթե ցավը մեկ-երկու շաբաթում չի անցնում, ծունկն այտուցվում է կամ «կողպվում է», դիմեք օրթոպեդ-վնասվածքաբանի:","ru":"Колено болит и у спортсменов, и у людей старшего возраста — причины разные: от перегрузки до артроза. Если боль не уходит за одну-две недели, колено отекает или «заклинивает», покажитесь травматологу-ортопеду.","en":"Knees hurt both in athletes and in older people — for different reasons: from overuse to arthritis. If the pain does not settle in a week or two, the knee swells or locks, see an orthopedist."},"specialties":[{"code":"orthopedist","title":{"hy":"Օրթոպեդ","ru":"Ортопед","en":"Orthopedist"}},{"code":"rheumatologist","title":{"hy":"Ռևմատոլոգ","ru":"Ревматолог","en":"Rheumatologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ծունկը կտրուկ այտուցվել է, տաք է և կարմիր, ջերմությունը բարձրացել է","ru":"Колено резко отекло, горячее и красное, поднялась температура","en":"The knee is suddenly swollen, hot and red, with fever"},{"hy":"Ոտքը քաշ չի պահում, հնարավոր չէ ոտք դնել","ru":"Нога не выдерживает вес, наступить невозможно","en":"The leg cannot bear weight, stepping on it is impossible"},{"hy":"Ակնհայտ դեֆորմացիա վնասվածքից հետո","ru":"Явная деформация после травмы","en":"Obvious deformity after an injury"},{"hy":"Ծունկը «կողպվել է». չի ծալվում և չի ուղղվում","ru":"Колено «заклинило» — не сгибается и не разгибается","en":"The knee is locked — it will not bend or straighten"},{"hy":"Ցավ՝ սրունքի այտուցով և ցավով. զանգահարեք 103","ru":"Боль с отёком голени и болью в икре — звоните 103","en":"Knee pain with calf swelling and pain — call 103"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/knee-pain","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/knee-pain","en":"https://medaro.am/en/conditions/knee-pain"}},{"slug":"numb-hands","category":"back-joints","title":{"hy":"Ձեռքերի թմրություն","ru":"Онемение рук","en":"Numbness in the hands"},"summary":{"hy":"Ձեռքերի թմրությունն ամենից հաճախ կապված է նյարդերի հետ. դրանք սեղմվում են կա՛մ պարանոցային հատվածում, կա՛մ դաստակում: Եթե ձեռքերը թմրում են կանոնավոր, և ոչ միայն անհարմար դիրքից հետո, ժամանակն է դիմելու նյարդաբանի:","ru":"Онемение рук чаще всего связано с нервами: их сдавливает либо в шейном отделе позвоночника, либо в запястье. Если руки немеют регулярно, а не после неудобной позы, — это повод дойти до невролога.","en":"Numb hands are most often a nerve issue: nerves get compressed either in the cervical spine or at the wrist. If your hands go numb regularly, and not just after an awkward position, it is time to see a neurologist."},"specialties":[{"code":"neurologist","title":{"hy":"Նյարդաբան","ru":"Невролог","en":"Neurologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Մեկ ձեռքի հանկարծակի թմրություն՝ խոսքի խանգարումով կամ դեմքի անհամաչափությամբ. զանգահարեք 103","ru":"Внезапное онемение одной руки с нарушением речи или асимметрией лица — звоните 103","en":"Sudden numbness of one arm with speech problems or facial asymmetry — call 103"},{"hy":"Թմրություն՝ թուլությամբ. իրերն ընկնում են ձեռքերից","ru":"Онемение со слабостью: предметы выпадают из рук","en":"Numbness with weakness: things fall out of your hands"},{"hy":"Թմրություն պարանոցի կամ ձեռքի վնասվածքից հետո","ru":"Онемение после травмы шеи или руки","en":"Numbness after a neck or arm injury"},{"hy":"Երկու ձեռքերի և ոտքերի արագ տարածվող թմրություն","ru":"Быстро распространяющееся онемение обеих рук и ног","en":"Rapidly spreading numbness of both arms and legs"},{"hy":"Ձեռքի թմրություն՝ կրծքավանդակի ցավի հետ միասին. զանգահարեք 103","ru":"Онемение руки вместе с болью в груди — звоните 103","en":"Arm numbness together with chest pain — call 103"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/numb-hands","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/numb-hands","en":"https://medaro.am/en/conditions/numb-hands"}},{"slug":"acne","category":"skin","title":{"hy":"Պզուկներ (ակնե)","ru":"Акне и высыпания","en":"Acne"},"summary":{"hy":"Ակնեն «տարիքային» խնդիր չէ և հիգիենայի հարց չէ, այլ մաշկի հիվանդություն, որը բուժվում է: Ժամանակակից մաշկաբանությունը հաղթահարում է նույնիսկ ծանր ձևերը. որքան շուտ սկսեք, այնքան քիչ հետքեր կմնան մաշկին:","ru":"Акне — не «возрастное» и не вопрос гигиены, а болезнь кожи, которую лечат. Современная дерматология справляется даже с тяжёлыми формами: чем раньше начать, тем меньше следов останется на коже.","en":"Acne is not \"just a phase\" and not a hygiene issue — it is a skin condition that can be treated. Modern dermatology copes even with severe forms: the earlier you start, the fewer marks are left on the skin."},"specialties":[{"code":"dermatologist","title":{"hy":"Մաշկաբան","ru":"Дерматолог","en":"Dermatologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ցավոտ խորը հանգույցներ, որոնք սպիներ են թողնում","ru":"Болезненные глубокие узлы, оставляющие рубцы","en":"Painful deep nodules that leave scars"},{"hy":"Ցաներ՝ ջերմությամբ և ընդհանուր վատ ինքնազգացողությամբ","ru":"Высыпания с температурой и общим недомоганием","en":"Breakouts with fever and feeling unwell"},{"hy":"Հանկարծակի ցան նոր դեղ ընդունելուց հետո","ru":"Внезапная сыпь после нового лекарства","en":"A sudden rash after starting a new medicine"},{"hy":"Թարախակույտ դեմքին՝ արագ աճող այտուցով և կարմրությամբ","ru":"Гнойник на лице с быстро растущим отёком и краснотой","en":"A facial abscess with rapidly growing swelling and redness"},{"hy":"Ակնե, որն ի հայտ է եկել հորմոնալ դեղեր ընդունելու ֆոնին","ru":"Акне, появившееся на фоне приёма гормональных препаратов","en":"Acne that appeared while taking hormonal medicines"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/acne","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/acne","en":"https://medaro.am/en/conditions/acne"}},{"slug":"hair-loss","category":"skin","title":{"hy":"Մազաթափություն","ru":"Выпадение волос","en":"Hair loss"},"summary":{"hy":"Օրական մինչև հարյուր մազ կորցնելը նորմալ է: Բայց եթե մազերը նկատելիորեն նոսրանում են, հայտնվում են ճաղատ հատվածներ, կամ մազերը թափվում են փնջերով, պատճառը փնտրեք մաշկաբանի հետ՝ երկաթի պակասից մինչև հորմոնալ խանգարումներ:","ru":"Терять до сотни волос в день — норма. Но если волосы заметно редеют, появляются проплешины или волосы выпадают клоками, ищите причину вместе с дерматологом: от дефицита железа до гормональных сбоев.","en":"Losing up to a hundred hairs a day is normal. But if your hair is visibly thinning, bald patches appear or hair falls out in clumps, look for the cause with a dermatologist: from iron deficiency to hormonal imbalances."},"specialties":[{"code":"dermatologist","title":{"hy":"Մաշկաբան","ru":"Дерматолог","en":"Dermatologist"}},{"code":"endocrinologist","title":{"hy":"Էնդոկրինոլոգ","ru":"Эндокринолог","en":"Endocrinologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Օջախային թափվել՝ հարթ «բծեր» առանց մազերի","ru":"Очаговое выпадение — гладкие «пятна» без волос","en":"Patchy loss — smooth bald spots"},{"hy":"Մազաթափություն՝ գլխամաշկի քորով, թեփոտումով, կարմրությամբ","ru":"Выпадение с зудом, шелушением, краснотой кожи головы","en":"Hair loss with itching, flaking or redness of the scalp"},{"hy":"Մազաթափություն՝ եղունգների փխրունությամբ, թուլությամբ, շնչարգելությամբ","ru":"Выпадение с ломкостью ногтей, слабостью, одышкой","en":"Hair loss with brittle nails, weakness, shortness of breath"},{"hy":"Մազաթափություն նոր դեղ սկսելուց հետո","ru":"Выпадение после начала приёма нового лекарства","en":"Hair loss after starting a new medicine"},{"hy":"Մազաթափություն երեխայի մոտ","ru":"Выпадение волос у ребёнка","en":"Hair loss in a child"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/hair-loss","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/hair-loss","en":"https://medaro.am/en/conditions/hair-loss"}},{"slug":"child-fever","category":"child","title":{"hy":"Ջերմություն երեխայի մոտ","ru":"Температура у ребёнка","en":"Fever in a child"},"summary":{"hy":"Երեխայի ջերմությունը ծնողական անհանգստության ամենահաճախ պատճառն է, բայց սովորաբար դա սովորական վիրուսային վարակ է, որի հետ օրգանիզմը գլուխ է հանում մի քանի օրում: Գնահատեք ոչ թե ջերմաչափի թիվը, այլ երեխայի վիճակը, և կապ պահեք մանկաբույժի հետ:","ru":"Температура у ребёнка — самая частая причина родительской тревоги, но чаще всего это обычная вирусная инфекция, с которой организм справляется за несколько дней. Оценивайте не цифру на градуснике, а состояние ребёнка — и держите связь с педиатром.","en":"A child's fever is the most common cause of parental worry, yet most often it is an ordinary viral infection the body copes with in a few days. Judge the child's condition, not the number on the thermometer — and stay in touch with your pediatrician."},"specialties":[{"code":"pediatrician","title":{"hy":"Մանկաբույժ","ru":"Педиатр","en":"Pediatrician"}}],"red_flags":[{"hy":"Երեխան 3 ամսականից փոքր է, ջերմությունը 38 °C-ից բարձր. շտապ բժշկի կամ 103","ru":"Ребёнку меньше 3 месяцев и температура выше 38 °C — срочно к врачу или 103","en":"A baby under 3 months with a temperature above 38°C — see a doctor urgently or call 103"},{"hy":"Ցնցումներ ջերմության ֆոնին. զանգահարեք 103","ru":"Судороги на фоне температуры — звоните 103","en":"Seizures during fever — call 103"},{"hy":"Ցան, որը չի գունատվում ապակիով սեղմելիս. զանգահարեք 103","ru":"Сыпь, которая не бледнеет при надавливании стеклом — звоните 103","en":"A rash that does not fade when pressed with a glass — call 103"},{"hy":"Երեխան թույլ է, դժվար է արթնացնել, հրաժարվում է խմել","ru":"Ребёнок вялый, его трудно разбудить, отказывается пить","en":"The child is listless, hard to wake, refuses to drink"},{"hy":"Դժվարացած կամ հառաչող շնչառություն","ru":"Затруднённое или стонущее дыхание","en":"Labored or moaning breathing"},{"hy":"Ջրազրկման նշաններ՝ չոր շուրթեր, արցունքների բացակայություն, հազվադեպ միզարձակում","ru":"Признаки обезвоживания: сухие губы, нет слёз, редкое мочеиспускание","en":"Signs of dehydration: dry lips, no tears, little urination"},{"hy":"Ջերմությունը պահպանվում է 3 օրից ավելի՝ առանց բարելավման","ru":"Температура держится больше 3 дней без улучшения","en":"Fever lasting more than 3 days without improvement"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/child-fever","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/child-fever","en":"https://medaro.am/en/conditions/child-fever"}},{"slug":"child-rash","category":"child","title":{"hy":"Ցան երեխայի մոտ","ru":"Сыпь у ребёнка","en":"Rash in a child"},"summary":{"hy":"Երեխաների մոտ ցանը հաճախ է հայտնվում՝ քրտնացանից և ալերգիայից մինչև վիրուսային վարակներ: Ցաների մեծ մասը վտանգավոր չէ, բայց արժե երեխային ցույց տալ մանկաբույժին, հատկապես եթե ցանն ուղեկցվում է ջերմությամբ:","ru":"Сыпь у детей появляется часто: от потницы и аллергии до вирусных инфекций. Большинство высыпаний неопасны, но показать ребёнка педиатру стоит — особенно если сыпь сочетается с температурой.","en":"Rashes are common in children: from heat rash and allergies to viral infections. Most rashes are harmless, but it is worth showing the child to a pediatrician — especially if the rash comes with fever."},"specialties":[{"code":"pediatrician","title":{"hy":"Մանկաբույժ","ru":"Педиатр","en":"Pediatrician"}},{"code":"dermatologist","title":{"hy":"Մաշկաբան","ru":"Дерматолог","en":"Dermatologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ցան, որը սեղմելիս չի գունատվում (ստուգեք թափանցիկ բաժակով). զանգահարեք 103","ru":"Сыпь, не бледнеющая при надавливании (проверьте прозрачным стаканом) — звоните 103","en":"A rash that does not fade under pressure (check with a clear glass) — call 103"},{"hy":"Ցան՝ շուրթերի, լեզվի այտուցով կամ դժվարացած շնչառությամբ. զանգահարեք 103","ru":"Сыпь с отёком губ, языка или затруднённым дыханием — звоните 103","en":"A rash with swelling of the lips or tongue, or trouble breathing — call 103"},{"hy":"Ցան՝ բարձր ջերմությամբ և թուլությամբ","ru":"Сыпь с высокой температурой и вялостью","en":"A rash with high fever and listlessness"},{"hy":"Բշտիկներ, թրջվող մաշկ, արագ տարածվող տարրեր","ru":"Пузыри, мокнутие, быстро расползающиеся элементы","en":"Blisters, weeping skin, quickly spreading patches"},{"hy":"Ցանկացած ցան մինչև 3 ամսական երեխայի մոտ","ru":"Любая сыпь у младенца до 3 месяцев","en":"Any rash in a baby under 3 months"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/child-rash","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/child-rash","en":"https://medaro.am/en/conditions/child-rash"}},{"slug":"irregular-periods","category":"women","title":{"hy":"Ցիկլի խանգարում","ru":"Нарушение цикла","en":"Irregular periods"},"summary":{"hy":"Ցիկլը կարող է խախտվել սթրեսից, թռիչքներից, քաշի փոփոխությունից. մեկանգամյա խանգարումը վտանգավոր չէ: Բայց եթե դաշտանն անկանոն է երեք և ավելի ցիկլ անընդմեջ, շատ առատ է կամ ցավոտ, գրանցվեք գինեկոլոգի մոտ:","ru":"Цикл может сбиваться из-за стресса, перелётов, изменения веса — единичный сбой не страшен. Но если месячные стали нерегулярными три цикла подряд и дольше, очень обильными или болезненными — запишитесь к гинекологу.","en":"The cycle can be thrown off by stress, travel or weight changes — a single irregularity is not alarming. But if periods have been irregular for three cycles or more, very heavy or painful, book a gynecologist."},"specialties":[{"code":"gynecologist","title":{"hy":"Գինեկոլոգ","ru":"Гинеколог","en":"Gynecologist"}},{"code":"endocrinologist","title":{"hy":"Էնդոկրինոլոգ","ru":"Эндокринолог","en":"Endocrinologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Առատ արյունահոսություն՝ մեկ միջադիր ժամում կամ ավելի հաճախ. զանգահարեք 103","ru":"Обильное кровотечение — прокладка за час и чаще — звоните 103","en":"Heavy bleeding — a pad an hour or more often — call 103"},{"hy":"Ուժեղ ցավ որովայնի ստորին հատվածում՝ գլխապտույտով և թուլությամբ","ru":"Сильная боль внизу живота с головокружением и слабостью","en":"Severe lower abdominal pain with dizziness and weakness"},{"hy":"Արյունահոսություն հնարավոր հղիության ժամանակ","ru":"Кровотечение при возможной беременности","en":"Bleeding during a possible pregnancy"},{"hy":"Արյունային արտադրություն դաշտանադադարից հետո","ru":"Кровянистые выделения после менопаузы","en":"Spotting after menopause"},{"hy":"Ուշացում՝ որովայնի մի կողմում սուր ցավով","ru":"Задержка с острой болью с одной стороны живота","en":"A missed period with acute one-sided abdominal pain"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/irregular-periods","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/irregular-periods","en":"https://medaro.am/en/conditions/irregular-periods"}},{"slug":"painful-urination","category":"men","title":{"hy":"Ցավ միզելիս","ru":"Боль при мочеиспускании","en":"Painful urination"},"summary":{"hy":"Միզելիս ցավը և այրոցը սովորաբար խոսում են միզուղիների բորբոքման մասին. տհաճ, բայց լավ բուժվող վիճակ է: Տղամարդկանց արժե դիմել ուրոլոգի. կանանց կհամապատասխանի ուրոլոգը կամ գինեկոլոգը:","ru":"Боль и жжение при мочеиспускании чаще всего говорят о воспалении мочевых путей — состоянии неприятном, но хорошо поддающемся лечению. Мужчинам стоит идти к урологу; женщинам подойдёт уролог или гинеколог.","en":"Pain and burning when urinating usually point to a urinary tract infection — unpleasant, but very treatable. Men should see a urologist; for women either a urologist or a gynecologist works."},"specialties":[{"code":"urologist","title":{"hy":"Ուրոլոգ","ru":"Уролог","en":"Urologist"}},{"code":"gynecologist","title":{"hy":"Գինեկոլոգ","ru":"Гинеколог","en":"Gynecologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ցավ՝ բարձր ջերմությամբ և դողով","ru":"Боль с высокой температурой и ознобом","en":"Pain with high fever and chills"},{"hy":"Գոտկատեղի միակողմանի ցավ ջերմության ֆոնին","ru":"Боль в пояснице с одной стороны на фоне температуры","en":"One-sided low back pain with fever"},{"hy":"Արյուն մեզի մեջ","ru":"Кровь в моче","en":"Blood in the urine"},{"hy":"Միզելու անհնարինություն ցանկության դեպքում. զանգահարեք 103","ru":"Невозможность помочиться при позывах — звоните 103","en":"Inability to urinate despite the urge — call 103"},{"hy":"Ցավ միզելիս հղիների մոտ","ru":"Боль при мочеиспускании у беременных","en":"Painful urination during pregnancy"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/painful-urination","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/painful-urination","en":"https://medaro.am/en/conditions/painful-urination"}},{"slug":"anxiety-insomnia","category":"mental","title":{"hy":"Տագնապ և անքնություն","ru":"Тревога и бессонница","en":"Anxiety and insomnia"},"summary":{"hy":"Տագնապը և անքնությունը հաճախ զույգով են գալիս և ուժասպառ անում ավելի, քան թվում է կողքից: Դա «բնավորության թուլություն» չէ, այլ վիճակներ, որոնք այսօր լավ են բուժվում՝ հոգեթերապևտի, իսկ անհրաժեշտության դեպքում՝ հոգեբույժի հետ:","ru":"Тревога и бессонница часто ходят парой и изматывают сильнее, чем кажется со стороны. Это не «слабость характера», а состояния, которые сегодня хорошо лечатся — с психотерапевтом, а при необходимости и с психиатром.","en":"Anxiety and insomnia often come as a pair and are more exhausting than they look from the outside. They are not a \"weak character\" — they are conditions that are well treated today, with a psychotherapist and, if needed, a psychiatrist."},"specialties":[{"code":"psychotherapist","title":{"hy":"Հոգեթերապևտ","ru":"Психотерапевт","en":"Psychotherapist"}},{"code":"psychiatrist","title":{"hy":"Հոգեբույժ","ru":"Психиатр","en":"Psychiatrist"}}],"red_flags":[{"hy":"Ինքներդ ձեզ վնասելու մտքեր. անմիջապես օգնություն խնդրեք, զանգահարեք 103","ru":"Мысли о причинении себе вреда — обратитесь за помощью немедленно, звоните 103","en":"Thoughts of harming yourself — seek help immediately, call 103"},{"hy":"Կյանքում առաջին խուճապի նոպան՝ կրծքավանդակի ցավով. պետք է բացառել սիրտը, զանգահարեք 103","ru":"Первая в жизни паническая атака с болью в груди — стоит исключить сердце, звоните 103","en":"A first-ever panic attack with chest pain — the heart must be ruled out, call 103"},{"hy":"Տագնապ՝ քաշի կորստով, դողով, հաճախացած սրտխփոցով","ru":"Тревога с потерей веса, дрожью, учащённым сердцебиением","en":"Anxiety with weight loss, tremor, a racing heart"},{"hy":"Անքնություն մեկ ամսից ավելի, որը խանգարում է աշխատել և ապրել","ru":"Бессонница дольше месяца, мешающая работать и жить","en":"Insomnia lasting over a month that disrupts work and life"},{"hy":"Լսողական կամ տեսողական պատրանքներ","ru":"Слуховые или зрительные обманы восприятия","en":"Hearing or seeing things that are not there"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/anxiety-insomnia","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/anxiety-insomnia","en":"https://medaro.am/en/conditions/anxiety-insomnia"}},{"slug":"leg-swelling","category":"general","title":{"hy":"Ոտքերի այտուցներ","ru":"Отёки ног","en":"Swollen legs"},"summary":{"hy":"Երեկոյան ոտքերի այտուցները երկար օրվա հետո ծանոթ են շատերին և սովորաբար անվնաս են: Բայց մշտական, անհամաչափ կամ աճող այտուցները ազդանշան են ստուգելու սիրտը, անոթները և երիկամները. սկսեք թերապևտից:","ru":"Отёки ног к вечеру после долгого дня на ногах знакомы многим и чаще безобидны. Но постоянные, асимметричные или нарастающие отёки — сигнал проверить сердце, сосуды и почки: начните с терапевта.","en":"Evening leg swelling after a long day on your feet is familiar to many and usually harmless. But constant, one-sided or growing swelling is a signal to check the heart, vessels and kidneys: start with a general practitioner."},"specialties":[{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}},{"code":"cardiologist","title":{"hy":"Սրտաբան","ru":"Кардиолог","en":"Cardiologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Մեկ ոտքի այտուց՝ սրունքի ցավով. զանգահարեք 103, կա թրոմբոզի ռիսկ","ru":"Отёк одной ноги с болью в икре — звоните 103: есть риск тромбоза","en":"Swelling of one leg with calf pain — call 103: there is a risk of thrombosis"},{"hy":"Այտուցներ՝ շնչարգելությամբ հանգստի ժամանակ կամ պառկած վիճակում. զանգահարեք 103","ru":"Отёки с одышкой в покое или в положении лёжа — звоните 103","en":"Swelling with shortness of breath at rest or lying down — call 103"},{"hy":"Այտուց՝ կարմրությամբ, ջերմությամբ և ցավով","ru":"Отёк с покраснением, температурой и болью","en":"Swelling with redness, fever and pain"},{"hy":"Դեմքի և ոտքերի արագ աճող այտուցներ","ru":"Быстро нарастающие отёки лица и ног","en":"Rapidly growing swelling of the face and legs"},{"hy":"Այտուցներ՝ մեզի քանակի կտրուկ նվազումով","ru":"Отёки с резким уменьшением количества мочи","en":"Swelling with a sharp drop in urination"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/leg-swelling","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/leg-swelling","en":"https://medaro.am/en/conditions/leg-swelling"}},{"slug":"swollen-lymph-nodes","category":"general","title":{"hy":"Մեծացած ավշային հանգույցներ","ru":"Увеличенные лимфоузлы","en":"Swollen lymph nodes"},"summary":{"hy":"Ավշային հանգույցները իմունիտետի «պահակակետերն» են. դրանք մեծանում են վարակների դեպքում և սովորաբար փոքրանում են մի քանի շաբաթում: Եթե հանգույցը մեծանում է, պինդ է և անցավ, կամ պահպանվում է 2–3 շաբաթից ավելի, դիմեք թերապևտի:","ru":"Лимфоузлы — «сторожевые посты» иммунитета: они увеличиваются в ответ на инфекции и обычно уменьшаются сами за пару недель. Если узел растёт, плотный и безболезненный или держится дольше 2–3 недель — покажитесь терапевту.","en":"Lymph nodes are the immune system's \"sentry posts\": they enlarge in response to infections and usually shrink back within a couple of weeks. If a node keeps growing, is firm and painless, or persists longer than 2–3 weeks, see a general practitioner."},"specialties":[{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}},{"code":"infectiologist","title":null}],"red_flags":[{"hy":"Հանգույցը 2 սմ-ից մեծ է, պինդ, չի շարժվում և աճում է","ru":"Узел больше 2 см, плотный, не смещается и растёт","en":"A node over 2 cm, firm, fixed and growing"},{"hy":"Մեծացած հանգույցներ՝ գիշերային քրտնարտադրությամբ և քաշի կորստով","ru":"Увеличенные узлы с ночной потливостью и потерей веса","en":"Enlarged nodes with night sweats and weight loss"},{"hy":"Հանգույց՝ կարմրությամբ, ուժեղ ցավով և ջերմությամբ. հնարավոր է թարախակալում","ru":"Узел с покраснением, сильной болью и температурой — возможно нагноение","en":"A node with redness, severe pain and fever — possible suppuration"},{"hy":"Հանգույցների մեծացում միանգամից մի քանի գոտում","ru":"Увеличение узлов сразу в нескольких зонах","en":"Nodes enlarged in several areas at once"},{"hy":"Հանգույցներ անրակից վերև. դրանք միշտ ստուգում են","ru":"Узлы над ключицей — их проверяют всегда","en":"Nodes above the collarbone — these always get checked"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/swollen-lymph-nodes","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/swollen-lymph-nodes","en":"https://medaro.am/en/conditions/swollen-lymph-nodes"}},{"slug":"constant-fatigue","category":"general","title":{"hy":"Մշտական հոգնածություն","ru":"Постоянная усталость","en":"Constant fatigue"},"summary":{"hy":"Հոգնածությունը, որը չի անցնում հանգստյան օրերից և արձակուրդից հետո, ծուլություն չէ և «պարզապես տարիք» չէ: Դրա հետևում հաճախ կանգնած են սակավարյունությունը, վահանաձև գեղձը, վիտամինների պակասը, քնի ապնոէն կամ դեպրեսիան: Սկսեք թերապևտից և հիմնական անալիզներից:","ru":"Усталость, которая не проходит после выходных и отпуска, — это не лень и не «просто возраст». За ней часто стоят анемия, щитовидная железа, дефицит витаминов, апноэ сна или депрессия. Начните с терапевта и базовых анализов.","en":"Fatigue that does not lift after a weekend or a vacation is not laziness and not \"just age\". Behind it often stand anemia, thyroid problems, vitamin deficiency, sleep apnea or depression. Start with a general practitioner and basic tests."},"specialties":[{"code":"therapist","title":{"hy":"Թերապևտ","ru":"Терапевт","en":"General practitioner"}},{"code":"endocrinologist","title":{"hy":"Էնդոկրինոլոգ","ru":"Эндокринолог","en":"Endocrinologist"}}],"red_flags":[{"hy":"Հոգնածություն՝ առանց պատճառի քաշի կորստով","ru":"Усталость с потерей веса без причины","en":"Fatigue with unexplained weight loss"},{"hy":"Հոգնածություն՝ շնչարգելությամբ և գունատությամբ","ru":"Усталость с одышкой и бледностью","en":"Fatigue with shortness of breath and pallor"},{"hy":"Հոգնածություն՝ մեկ շաբաթից ավելի ջերմությամբ","ru":"Усталость с температурой дольше недели","en":"Fatigue with fever for more than a week"},{"hy":"Հոգնածություն՝ ուժեղ ծարավով և հաճախակի միզարձակումով","ru":"Усталость с сильной жаждой и частым мочеиспусканием","en":"Fatigue with intense thirst and frequent urination"},{"hy":"Հոգնածություն՝ ընկճվածությամբ և ինքնավնասման մտքերով. օգնությունն անհրաժեշտ է հիմա, զանգահարեք 103","ru":"Усталость с подавленностью и мыслями о причинении себе вреда — помощь нужна сейчас, звоните 103","en":"Fatigue with low mood and thoughts of self-harm — help is needed now, call 103"}],"urls":{"hy":"https://medaro.am/hy/conditions/constant-fatigue","ru":"https://medaro.am/ru/conditions/constant-fatigue","en":"https://medaro.am/en/conditions/constant-fatigue"}}]}